Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów
oraz Ofiar Holokaustu

Powstanie Instytutu

Powołany do życia przez Związek Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku w listopadzie 2001 r. Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu, stanowi w życiu społeczności romskiej w Polsce wydarzenie na skalę dotąd niespotykaną.

Instytut jest placówką o charakterze dokumentacyjnym i naukowo badawczym, który w zakresie badań interdyscyplinarnych prowadzi badania nad holokaustem, wielowiekowymi prześladowaniami Romów, kulturą oraz ich dziejami społecznymi ze szczególnym uwzględnieniem epoki ich zagłady w okresie II wojny światowej.

Na czele Instytutu stoi Dyrektor, który przy wsparciu Rady Naukowej, i w porozumieniu z kierownictwem Związku Romów Polskich kieruje pracami Instytutu. Powołana do życia Rada Naukowa Instytutu zajmuje się m.in. organizowaniem spotkań, roboczych grup problemowych, opracowywaniem strategii działań Instytutu, tworzeniem zbioru bibliotecznego i archiwum dokumentacji. Staraniem kierownictwa Związku Romów Polskich, w skład Rady Naukowej Instytutu wchodzą wybitni znawcy problematyki romskiej, naukowcy, działacze z Polski i zagranicy.

Statut Instytutu w sposób bardzo dokładny określa cele, zadania, które postawiło sobie kierownictwo Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku, powołując do życia tę instytucję.

Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu, wzbudza wielkie zainteresowanie w szerokich kręgach społeczeństwa polskiego, a zwłaszcza w ośrodkach naukowych, w wyższych uczelniach, instytutach, stowarzyszeniach zajmujących się kulturą, oświatą, sztuką.

Pierwszy Zarząd Instytutu

Rada Naukowa

• prof. zwycz. dr Wacław Długoborski
• prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz
• prof. Marcel Cortiade
• prof. Ian Hancock
• mgr Adam Bartosz

Do głównych zadań Instytutu należą:

• prowadzenie dokumentacji dotyczącej pochodzenia Romów;
• prowadzenie badań nad dziejami Romów, ich specyficzną rolą i miejscem w strukturach społecznych w Polsce;
• prowadzenie badań nad stosunkami etnicznymi między Romami, a innymi grupami regionalnymi, etnicznymi, narodowymi;
  badania wizerunku Romów w innych grupach regionalnych i narodach;
• prowadzenie badań nad asymilacją Romów w strukturach społecznych i narodowych państw w których żyją;
  prowadzenie badań nad kulturą, obyczajami, i obrzędowością Romów;
• prowadzenie interdyscyplinarnych badań nad Holokaustem;
  prowadzenia dokumentacji Holokaustu Romów:
• spisywanie wspomnień żyjących ofiar Holokaustu
• zbieranie relacji, zdjęć, pamiętników, życiorysów
• gromadzenie istniejącej dokumentów archiwalnych z czasów II wojny światowej wystawianej przez władze niemieckie
• prowadzenie badań nad wielowiekowymi prześladowaniami społeczności Romów;
• prowadzenie innych badań mieszczących się w statutowym zakresie funkcjonowania Instytutu.

Zadania statutowe Instytutu realizowane są poprzez współpracę z placówkami naukowymi, w tym uczelniami wyższymi, instytutami badawczymi, archiwami, placówkami muzealnymi, kulturalnymi i oświatowymi, zarówno w kraju jak i zagranicą. Polegają one na:

• realizowaniu przedsięwzięć dokumentacyjnych,
  muzealno-wystawienniczych,
  naukowo-badawczych,
• organizowaniu konferencji, seminariów i sympozjów,
• wydawaniu czasopism i broszur o tematyce poświęconej Romom,
• działalności edytorsko – popularyzatorskiej.

Projekt Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu realizowany jest dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji