Za nami 120 numerów „Romano Atmo”, które ukazały się na przestrzeni ostatnich 20 lat. Nasze czasopismo opisuje najciekawsze inicjatywy społeczne i kulturalne, przybliżając bogactwo romskiej tradycji, języka i tożsamości. Podejmujemy także tematy trudne – przywracamy prawdę historyczną, przypominamy o losach Romów na przestrzeni dziejów oraz konsekwentnie sprzeciwiamy się wszelkim przejawom dyskryminacji. „Romano Atmo” to zarówno kronika wydarzeń, lecz jak i przestrzeń dialogu, wzajemnego szacunku i budowania świadomości opartej na faktach.
W te założenia wpisuje się najnowszy, 121. numer naszego pisma. Sporo uwagi poświęciliśmy kształtowaniu się międzynarodowego ruchu romskiego. Choć Romowie są społecznością zróżnicowaną i żyjącą w wielu krajach, w sprawach kluczowych potrafią mówić jednym głosem i jednoczyć się w organizacjach wzmacniających wspólną reprezentację.
Piszemy również o bolesnej historii II wojny światowej – 84. rocznicy likwidacji „obozu cygańskiego” w getcie łódzkim oraz o upamiętnieniu męczeństwa Romów i Sinti więzionych w 1942 roku w Białymstoku. Przypominamy styczniowe obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu – zarówno w Oświęcimiu, jak i w Nowym Jorku, w siedzibie ONZ i Carnegie Hall. W jaki sposób uczczono pamięć ofiar? Zapraszamy do lektury.
Z uwagą śledzimy ciekawe inicjatywy Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu, dlatego w obecnym numerze „Romano Atmo” publikujemy aż trzy artykuły im poświęcone: o koncercie kolęd w Nowej Hucie, o nagraniu romskich kołysanek oraz o festiwalu ROMLiW FEST w Wygiełzowie.
Przyglądamy się również wydarzeniom istotnym dla mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce. Informujemy o powołaniu Sekretariatu Strony Mniejszościowej Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych oraz o jubileuszu dwudziestolecia działalności Komisji – organu, który od dwóch dekad stanowi ważną platformę dialogu między rządem a przedstawicielami mniejszości.
Z dumą odnotowujemy kolejne sukcesy romskich twórczyń. Małgorzata Mirga-Tas została uhonorowana Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii „sztuki wizualne”, potwierdzając swoją silną pozycję w świecie współczesnej sztuki. Z kolei Nagrodę Dziedzictwa Kulturowego Romów TAJSA 2025, przyznawaną przez European Roma Institute for Arts and Culture, otrzymała Selma Selman – artystka z Bośni i Hercegowiny, której twórczość wybrzmiewa na międzynarodowej scenie.
Relacjonujemy także międzynarodową konferencję „Kobiety Romki i Sinti w sferze publicznej: Przekształcanie głosów w zmiany”, która odbyła się w Warszawie i stała się przestrzenią wyraźnego, wspólnego głosu kobiet domagających się realnego wpływu na decyzje publiczne.
Jak zwykle dziękujemy wszystkim osobom i instytucjom, które udostępniły nam zdjęcia i współpracowały przy tworzeniu tego numeru.